آنكه « زراره » از زبان امام صادق عليه السّلام بگويد سوره در نماز واجب است . ادله حجيت خبر واحد به يقين شامل اين نوع خبر مىشود ، ولى در شمول آن ادله نسبت به خبر با واسطه اشكال شده است . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 2 ، ص 174 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 3 ، ص 242 . خبر ثقه خبر شخص مورد اطمينان از جهت راست‌گويى خبر ثقه ، خبر واحدى است كه راوى آن ثقه مورد اطمينان از نظر راست‌گويى باشد . « ثقه » هميشه صفت راوى است و ثقه بودن راوى ممكن است براى شنونده احراز گشته يا در كتاب‌هاى رجالى به آن تصريح شده باشد ؛ به خلاف « خبر موثق » كه وصف « موثق » غالبا صفت خود خبر است و راويان آن بايد در كتاب‌هاى رجال توثيق شده باشند . درباره ملاك حجيت خبر واحد اختلاف است ؛ بعضى همچون مرحوم « شيخ انصارى » ، « مظفر » و مشهور اصوليون متأخر مىگويند : ملاك حجيت خبر ، مطلق وثاقت راوى است ؛ يعنى همين‌قدر كه به راست‌گويى راوى اطمينان باشد مىتوان به آن حديث عمل كرد ، هرچند راوى عادل نباشد ؛ بنابراين ، تنها اطمينان به دورى وى از دروغ‌گويى كافى است ، و لو اينكه اطمينان و وثوق به متن روايت پيدا نشود ( ثقه بودن راوى موضوعيت دارد ) . اما عده‌اى ديگر ، ملاك حجيت خبر واحد را وثوق و اطمينان به صدور متن روايت از معصوم عليه السّلام مىدانند ، چه راوى خبر ، ثقه باشد چه نباشد ؛ يعنى وثوق و اطمينان به صدور روايت از معصوم عليه السّلام موضوعيت دارد و ثقه بودن راوى طريق به آن است و بس ، و خود آن ، موضوعيت ندارد . در جايى كه وثاقت راوى ملاك باشد ، به آن ، خبر ثقه ، و در جايى كه وثاقت متن مورد نظر باشد ، به آن ، خبر موثق گفته مىشود . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 109 . ايروانى ، باقر ، الحلقة الثالثة فى اسلوبها الثانى ، ج 2 ، ص 52 . صاحب معالم ، حسن بن زين الدين ، معالم الدين و ملاذ المجتهدين ، ص 216 . فيض ، على رضا ، مبادى فقه و اصول ، ص 33 . حكيم ، محمد سعيد ، المحكم فى اصول الفقه ، ج 3 ، ص 287 . مظفر ، محمد رضا ، اصول الفقه ، ج 2 ، ص 81 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 4 ، ص 499 . انصارى ، مرتضى بن محمد امين ، فرائد الاصول ، ج 1 ، ص 125 . خبر حاكى سنت ر . ك : خبر خبر حدسى خبر حكايت‌كننده از سنّت مكشوف به حدس و اجتهاد خبر حدسى ، كه مقابل خبر حسى است ، به خبرى گفته مىشود كه مبتنى بر نظر و اجتهاد مىباشد ؛ يعنى راوى ، مدلول خبر را از راه حدس به دست آورده است ؛ به خلاف خبر حسى كه بر ادراك حسى مدلول خبر استوار است ، بنابراين ، خبر حدسى ، خبرى است كه راوى ، مضمون آن را از معصوم عليه السّلام يا از كسى كه از معصوم عليه السّلام شنيده است ، نشنيده باشد ، بلكه از راه اجتهاد و استدلال ، نظر معصوم عليه السّلام را به دست آورده باشد ، مانند نظر مفتى و مجتهد كه در حق مفتى و مجتهد ديگر حجت نيست ، زيرا سخن او از امام عليه السّلام از راه حدس است نه حس ، و يا مانند اجماع منقول كه از راه اتفاق عالمان در يك مسئله ، نظر امام عليه السّلام حدس زده مىشود . طبق ديدگاه اصولىها ، ادله حجيت خبر ثقه و عادل ، خبر حدسى را شامل نمىشود و مختص اخبار حسى است . صدر ، محمد باقر ، دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 273 . همان ، ج 2 ، ص 172 . جزايرى ، محمد جعفر ، منتهى الدراية فى توضيح الكفاية ، ج 4 ، ص 387 . خبر حسن خبر داراى راويان امامى مذهب و ممدوح خبر حسن ، به خبر واحدى گفته مىشود كه همه راويان آن امامى ولى همه يا بعضى از آنان ممدوح مىباشند ؛ يعنى نه مذمت مورد قبولى درباره آنها وارد شده و نه عدالتشان ثابت شده است . براى تحقق خبر حسن ، اگر بعضى از راويان ممدوح باشند ، لازم است بقيه راويان عادل باشند . در تعريف ديگرى آمده است : خبر حسن ، خبرى است كه سند آن متصل به معصوم عليه السّلام بوده و همه راويان سند ، امامى و مورد مدح باشند ، ولى مدح و توصيف آنها به وسيله الفاظى صورت گرفته كه از آنها توثيق فهميده نشود ، مانند : « كان من اصحابنا » يا « لا بأس به » يا « له اصل » . تعريف‌هاى ديگرى نيز براى خبر حسن است . بنابراين ، اركان خبر حسن عبارت است از : أ ) سند روايت متصل به معصوم عليه السّلام باشد ؛ ب ) همه راويان امامى باشند ؛ ج ) اتصال سند ، اتصال حقيقى باشد نه ظاهرى ؛ بنابراين ، به خبر معلل خبرى كه در سند آن خلل باشد « حسن » اطلاق نمىشود ؛ د : بر عدالت راويان سند تنصيص نشده باشد ، زيرا در صورت ثبوت عدالت ، تحت عنوان خبر صحيح آورده مىشود . نكته :